BACK TO :

@Tell-a-Friend
Στείλε αυτή τη σελίδα
με e-mail

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΒΡΑΒΕΙΟ ;

Τα παρακάτω κείμενα πρωτοδημοσιεύτηκαν σαν ενιαίο άρθρο, στο 5ο τεύχος του e-zine " διακαιωματικά", με ίδιους τίτλους και υπότιτλους αλλά χωρίς τη φωτό. Η εισαγωγή είναι του Διονύση Γουσέτη και το υπόλοιπο κείμενο της Χριστιάνας Λαμπρινίδη.

Το γυναικείο σώμα στο δυτικό ντύσιμο και στο φερετζέ

Πρώτα ήταν το θεατρικό έργο "Ρήγματα στη σιωπή", που ξεκίνησε το 1993 και άνοιξε το δρόμο στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής το 1995. Άνοξε και το δρόμο στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στη Ν.Υόρκη. Τα διηγείται η συγγραφέας και σκηνοθέτης Χριστιάνα Λαμπρινίδη σ' ένα άρθρο της στην "Αυγή" [1]. Ακολούθησε το Lesbian Blues στην αίθουσα "Τεχνοχώρος" το 1998 και μαζί η απομόνωση και οι διώξεις. Σιωπή (αισχυντηλή;) από τους κριτικούς θεάτρου, ακύρωση του σεμιναρίου που της είχε ανατεθεί για τη γυναικεία λογοτεχνία, "πάγωμα" της επιχορήγησης από το ΥΠΠΟ, άρνηση των βιβιλιοπωλείων να διαθέσουν το σχετικό με το έργο βιβλίο της. Μερικές από της γυναίκες της παράστασης έχασαν τη δουλειά και τα σπίτια τους. Ανώνυμο τηλεφώνημα για βόμβα στον "Τεχνοχώρο" πανικόβαλε τους θεατές.

Η τρομοκρατία και ο αποκλεισμός δεν έπεισαν τη Χριστιάνα Λαμπρινίδη να εγκαταλείψει την προσπάθεια που ξεκίνησε με την μειονοτική Σουκράν Ραήφ να αποδείξουν ότι "η κοιλιά μιας γυναίκας Ελληνίδας και μιας γυναίκας Τουρκάλας δεν διαφέρουν". Το Μάη που μας πέρασε, η Σουκράν Ραήφ με το τμήμα θεάτρου του "Συλλόγου Επιστημόνων Μειονότητας Δυτικής Θράκης" ανέβασαν το έργο "Πικραμένη Γη" και οι γυναίκες των "Ρηγμάτων στη Σιωπή" ήταν εκεί, να παρακολουθήσουν τις νέες διώξεις. Όπως αποκαλύπτει ο εκπρόσωπος του "Παρατηρητηρίου Ελσίνκι" Παναγιώτης Δημητράς: "δεν τους παραχωρήθηκε η τεράστια θεατρική αίθουσα του 1ου Μειονοτικού Σχολείου Κομοτηνής, ένα θέμα για το οποίο, όπως δήλωσε η Σουκράν Ραήφ, θα μπορούσε να μιλήσει για ώρες, και έτσι κατέφυγαν σε μικρότερη αίθουσα" . Στις 30 Ιουνίου, η Human Rights Watch απένειμε στη Χριστιάνα Λαμπρινίδη το διεθνές "βραβείο Χέλμαν/Χάμετ", που απονέμεται σε συγγραφείς απ' όλο τον κόσμο, που υπήρξαν στόχοι πολιτικών διώξεων ). Η Χριστιάνα Λαμπρινίδη αναρωτιέται: "Τί είναι ένα βραβείο;" στο κείμενο που έγραψε για τα "Δικαιωματικά". Το παραθέτουμε: Δ.Γ.

Τι είναι ένα βραβείο;

Κάποια στιγμή την άνοιξη, μπήκα σε έναν γνωστό εκδοτικό οίκο ομοφυλόφιλης θεματολογίας στην Αθήνα, κρατώντας ένα κείμενο για τις γυναίκες, την εξορία, το φίμωμα. Ο εκδότης με κοίταξε και άρχισε να με επιπλήττει ζητώντας μου να "ασημώσω" – ούτε ένα φιλί του Ιούδα – για να εκδώσει το κείμενό μου όταν και αν θα ήθελε. Στην παρατήρησή μου ότι, αν αυτή ήταν η πρώτη μου προσπάθεια να εκδώσω τη δουλειά μου, θα μπορούσε ευκολότατα να μου την είχε καταστρέψει, αντέδρασε σαρκαστικά.

Οι πρακτικές φιμώματος είναι συνηθισμένες στην Ελλάδα. Πού είναι η λογοτεχνία των προσφύγων; Των μεταναστών; Των νέων; Των γυναικών που έχουν επίγνωση του φύλου τους; Ο Καντάλ είναι ένα νεαρό αγόρι που βγάζει τα προς το ζην στους δρόμους. Είναι περήφανος και γεμάτος τόλμη. Τον συνάντησα σε ένα εργαστήριο γραφής στο Κέντρο Υποστήριξης των τσιγγάνων παιδιών και των οικογενειών τους που έχει ιδρύσει η Μυρτώ Λαιμού στο Μεταξουργείο. Ο Καντάλ είναι αναλφάβητος. Αυτό είναι το σύνορο της μη αφομοίωσής του. (Αναλογίζομαι τον αλφαβητισμό των Ίνκας. Πολύπλοκα συστήματα κόμπων και σκοινιών – και όχι γραμμάτων – αποτελούσαν ένα τεράστιο σύστημα επικοινωνίας). Ο Καντάλ, ο Γιοκάν και τα άλλα αγόρια με τα οποία δούλεψα έγραψαν γράμματα για πρώτη τους φορά. Μέσα σε αυτά τα σχήματα βρίσκονταν τα σώματά τους, η απόφασή τους να ζήσουν, η αποφασιστικότητά τους να ακουστούν. Τα γράμματά τους δεν ήταν κομψά. Γραμμές και διαστήματα κατασκεύαζαν μια αλφάβητο γραφής "του αόρατου". Κάθε λέξη ένα σύνορο ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο. Εμείς οι υπόλοιποι δεν αναγνωρίζουμε σύνορα ανάμεσα στις λέξεις μας ή στην αλφάβητο που έχουμε διδαχτεί να θεωρούμε δική μας. Δεν βλέπουμε καν διαστήματα ή χαράδρες ανάμεσα σε αυτό που γνωρίζουμε και σε αυτό που περιμένουν οι άλλοι να γνωρίζουμε. Γράφουμε και διαβάζουμε "άκοπα". Δεν έχουμε θέση για το περίπλοκο ανάμεσα στις ζωές μας και σ' εμάς. Δεν έχουμε θέση για τους δρόμους, που είναι από μόνοι τους αλφάβητα γραφής αθέατα στο γυμνό μάτι.

Όμως τι είναι γυμνό; Τι είναι μάτι; Είναι το μάτι εγώ; Είμαι εγώ ο τρόπος να δει κανείς το "αόρατο"; Είναι το αόρατο το άφατο των γραμμάτων που "άκοπα" γνωρίζουμε; Πώς αλλάζουν τα γράμματα όταν ο μετανάστης και ο πρόσφυγας μετατοπίζονται μέσα σε αυτά; Είναι αυτές οι παράμετροι για την αφομοίωση; Είναι αυτή η πλατφόρμα για τη "δυσφορία" μας; Η αφομοίωση; Τι είναι η αφομοίωση; Είναι ένα βραβείο αφομοίωση; Το 1998, η Αθήνα δεν ήταν έτοιμη να γίνει το αόρατο ορατό. Η σεξουαλικότητα των γυναικών μπορεί να μαστιγώνεται σε περιοδικά, μπορεί να κατατροπώνεται στο ραδιόφωνο, αλλά δεν μπορεί να ιδωθεί με τους δικούς της όρους. Ένα παιχνίδι συμμαχιών ανάμεσα στην ετεροφυλόφιλη και την ομοφυλόφιλη κοινωνία, επικεντρωμένο στις ζωές των γυναικών, δεν ήταν αναμενόμενο ούτε και ανεκτό. Η σιωπή είναι πανίσχυρος εχθρός όταν χρησιμοποιείται αποτελεσματικά. Ένα σκοτεινό ακαθόριστο "σιδηρούν παραπέτασμα" που δεν μπορείς να το σπάσεις κατεδαφίζοντας ένα δημόσιο τείχος. Μακρόσυρτες συζητήσεις για την εξολόθρευση και τα γκέτο τις τρέφεις και τις προστατεύεις, καθώς προσφέρουν μοναδική υποστήριξη στη διεκδίκηση της διαφοράς.

Η σεξουαλικότητα είναι μια αλφάβητος βίας και παρηγοριάς. Δεν είμαστε μαθημένοι ούτε στη βία, ούτε στην παρηγοριά. Χρησιμοποιούμε και τα δύο, συνάγουμε και τα δύο από την κοινή μας γνώση του εαυτού, όμως δεν γνωρίζουμε πώς να τα μιλάμε, πώς να τα δημιουργούμε, πώς να δομούμε τις ζωές μας σύμφωνα με τις δυνατότητές τους. Κάποια στιγμή το καλοκαίρι ιδρύθηκε η (W)RIGHTFUL. Μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που προάγει, στηρίζει και δρα για τη διεύρυνση του δικαιώματος στη γραφή. Ο μειονεκτικός, ο μιγάς, ο διαφορετικός, ο αθέατος, είναι τόσο ο σκοπός μας όσο και η δύναμή μας. Με την πεποίθηση ότι η Ελλάδα είναι σταυροδρόμι αχρησιμοποίητων γεωπολιτικών διαστάσεων ανάμεσα στο Δυτικό, το Ανατολικό, το Ευρωπαϊκό, το Αφρικανικό, το Μεσανατολικό και το Ασιατικό, ανάμεσα στο αποδεκτό ορατό και το μη αποδεκτό αόρατο, αναλαμβάνουμε προγράμματα που ανοικοδομούν την κοινωνία μέσα από το (w)righting, τη γραφή των δικαιωμάτων.

* Η Χριστιάνα Λαμπρινίδη είναι πρόεδρος της (W)RIGHTFUL.